Shovqin soʻndirgich — isrof emas, zaruriyat

Ventilyatsiya tizimiga odatda havoni qanchalik yaxshi kiritishi va chiqarishi boʻyicha baho beriladi. Ammo ikkinchi mezon ham bor, u haqda tizim ishga tushgandan keyingina eslashadi — bu shovqin. Ofisdagi panjaralardan chiqadigan gumburlash, mehmonxona yotoqxonasidagi hushtak ovozi, muzokaralar xonasi devori ortidagi ventilyatorning past «pichirlashi» — bularning hammasi havo almashinuvi ideal boʻlsa ham xonani noqulay qiladi. Shovqin soʻndirgich (шумоглушитель) — loyiha bosqichida koʻzda tutilsa, bu muammoni hal qiladigan arzon element.

Ventilyatsiyada shovqin qayerdan paydo boʻladi

Tizimda shovqin manbalari bir nechta va ular bir-biriga qoʻshiladi:

• Ventilyator. Asosiy manba. Ishchi gʻildirakning shovqini havo kanallari (воздуховоды) boʻylab ham haydash, ham soʻrish tomonida tarqaladi — havo tovushni eng uzoq xonalargacha olib boradi.
• Havo kanallaridagi havo oqimi. Tezlik yuqori boʻlsa, havoning oʻzi shovqin chiqaradi, ayniqsa burilishlarda, oʻtish qismlarida (переход) va tarmoqlarda.
• Rostlash elementlari. Balanslash uchun yopib qoʻyilgan klapan va drossellar qoʻshimcha aerodinamik shovqin hosil qiladi.
• Panjaralar va diffuzorlar. Agar ular sarf boʻyicha zaxirasiz, «zoʻrgʻa» tanlangan boʻlsa, chiqish joyida hushtak chaladi.
• Tebranish. Vibroizolyatsiyasiz oʻrnatilgan qurilma tebranishni havo kanallariga va bino konstruksiyalariga uzatadi.

Nega oddiygina «jim» ventilyator tanlab boʻlmaydi

Jim ventilyator yordam beradi, lekin masalani toʻliq hal qilmaydi. Birinchidan, eng yaxshi qurilma ham chiqaradigan shovqin yotoqxona, kabinet, muzokaralar xonasi, zal kabi sokin xonalarda sezilib turadi. Ikkinchidan, havo kanallari «tovush oʻtkazgich» vazifasini bajaradi: ventilyator tovushi deyarli yoʻqotishsiz panjaralargacha yetib boradi. Shuning uchun tizim akustikasi kompleks hal qilinadi: havo tezligi toʻgʻri tanlanadi, vibroizolyatsiya qilinadi — tovush yoʻliga esa shovqin soʻndirgichlar qoʻyiladi.

Shovqin soʻndirgich qanday ishlaydi

Shovqin soʻndirgich ichida havo tovush yutuvchi material boʻylab oʻtadi — odatda bu mineral paxta yoki shunga oʻxshash tolali material boʻlib, uni puflab uchirib ketishdan teshikli list yoki mato himoya qiladi. Tovush toʻlqinlari gʻovak qatlamga tushib, energiyasini yoʻqotadi, havo esa deyarli qarshiliksiz oʻtib ketadi. Soʻndirgich qancha uzun va tovush yutuvchi sirtlar maydoni qancha katta boʻlsa, u shovqinni shuncha kuchli kamaytiradi.

Shovqin soʻndirgichlarning qanday turlari bor

• Dumaloq (quvurli) — dumaloq havo kanallari uchun (dumaloq va toʻgʻri burchakli havo kanallari nimasi bilan farq qilishini «Havo kanali turlari» maqolasida oʻqing). Tovush yutuvchi qatlam devorlar boʻylab joylashadi, baʼzan markazga qoʻshimcha oqim yoʻnaltirgich qoʻyiladi.
• Toʻgʻri burchakli plastinali — korpus ichida parallel tovush yutuvchi plastinalar turadi, havo ular orasidan oʻtadi. Yirik tizimlarga yaxshi mos keladi va plastinalar soni hamda qalinligi hisobiga kerakli samaradorlikni tanlash imkonini beradi.
• Egiluvchan shovqin soʻndirgichlar — panjara va diffuzorlar oldiga qoʻyiladigan, tovush izolyatsiyalangan egiluvchan havo kanalidan yasalgan qisqa vstavkalar. Oxirgi uchastkadagi shovqinni «tozalab» olishga yordam beradi.

Qayerga oʻrnatiladi

Shovqin soʻndirgich shovqin manbaiga yaqin va birinchi tarmoqdan oldin turganda eng yaxshi ishlaydi:

1. Haydash tomonida, ventilyatordan keyin — shovqin butun tarmoq boʻylab tarqalib ketmasligi uchun.
2. Soʻrish tomonida — tashqi havo olinadigan joy yoki havo soʻrish (vytyajka) tomonida, agar yonida turar-joy xonalari yoki turar-joy qurilishi boʻlgan koʻcha boʻlsa.
3. Sokin xonalar oldida — yotoqxona, kabinet, konferensiya zallariga ketadigan tarmoqlarda.
4. Qoʻshni xonalar oraligʻida — bitta havo kanali bir necha xonaga xizmat qilsa, u orqali suhbat «oʻtib ketishi» mumkin. Tarmoqlardagi soʻndirgich tovush oʻtishini kamaytiradi.

Odatiy xatolar

• «Koʻz boʻyash uchun» qoʻyilgan soʻndirgich. Hisob-kitobsiz, oʻlchami toʻgʻri kelgan birinchi soʻndirgich oʻrnatiladi. Samaradorligi yetarli boʻlmasa, shovqin qoladi.
• Soʻndirgichdagi tezlik juda yuqori. Plastinalar orasidagi tor yoʻlakda havoning oʻzi shovqin chiqara boshlaydi — soʻndirgich shovqin manbaiga aylanadi. Soʻndirgich kesimi havo sarfiga qarab tanlanadi.
• Soʻndirgich ventilyatordan uzoqda. Undan oldin tarmoqlar boʻlsa, shovqinning bir qismi aylanib oʻtib ketadi.
• Vibroizolyatsiya yoʻq. Strukturaviy shovqin metall va oraliq yopmalar boʻylab tarqaladi, soʻndirgich unga qodir emas.

Shovqin soʻndirgichni qanday tanlash kerak

Toʻgʻri tanlash loyihadagi akustik hisob-kitob jarayonida amalga oshiriladi: ventilyator shovqini oktava polosalari boʻyicha, tarmoqdagi tovush susayishi va har bir xonada shu xona turi uchun normalar boʻyicha ruxsat etilgan shovqin darajasi aniqlanadi. Ular orasidagi farqqa qarab soʻndirgichning turi, kesimi va uzunligi tanlanadi.

Loyiha boʻlmasa yoki unda akustika hisobga olinmagan boʻlsa, bizga murojaat qiling: VENT PROM havo kanallari va fasonli buyumlar ishlab chiqaradi hamda ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlarini montaj qiladi. Obyektingizda shovqin soʻndirgichlar qayerda kerakligini aniqlashga yordam beramiz.

Shovqin soʻndirgich narxi shikoyatlardan keyin tizimni qayta qurish xarajatidan bir tartibga kam. Shuning uchun uning oʻrni — loyihada, ishga tushirishdan keyingi tuzatishlar roʻyxatida emas.

Shovqin soʻndirgichlar katalogi — dumaloq va toʻgʻri burchakli quvurli, plastinali: har bir turning 3D-modeli va ariza uchun kerakli maʼlumotlar roʻyxati bor.